Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS)Συστήματα Πληροφορικής και Νέων Τεχνολογιών

Τα Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήματα (Geographic Information SystemsGIS) αποτελούν τεχνολογία αιχμής για τη διαχείριση γεωγραφικής πληροφορίας σε ψηφιακό περιβάλλον. Είναι συστήματα αποθήκευσης, επεξεργασίας, διασύνδεσης και προβολής μεγάλου όγκου πληροφοριών (χωρικών και μη), με δυνατότητα ταυτόχρονης απεικόνισης της πληροφορίας στο χώρο (με τη μορφή ψηφιακών χαρτών).

Ειδικότερα, στο επιστημονικό και επιχειρησιακό αντικείμενο των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, τα συστήματα GIS αποτελούν βάση για την αποτελεσματική διαχείριση των δικτύων (asset management), αυτοματοποιώντας τη λειτουργία των τεχνικών υπηρεσιών, βελτιώνοντας την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, μειώνοντας τους χρόνους ανταπόκρισης στις ανάγκες και στα αιτήματα των πελατών και ελαττώνοντας τα λειτουργικά έξοδα της εταιρίας. Επιπρόσθετα τα συστήματα GIS, επιτρέπουν το στρατηγικό σχεδιασμό και τη λήψη αποφάσεων (decision making) σε συνολικό και εποπτικό επίπεδο, βοηθώντας το μελλοντικό σχεδιασμό των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης.

Η ΕΥΑΘ Α.Ε., παρακολουθώντας τις διεθνείς εξελίξεις στο χώρο της διαχείρισης υδατικών πόρων και με γνώμονα αφενός την αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικτύων ύδρευσης αποχέτευσης και αφετέρου τη βέλτιστη εξυπηρέτηση των πελατών της, υιοθέτησε τη συγκεκριμένη τεχνολογία από το 1998. Σήμερα, διαθέτοντας εκτενή τεχνογνωσία (in-house) και έμπειρο προσωπικό στην τεχνολογία των GIS, η ΕΥΑΘ Α.Ε. έχει καταφέρει να ενσωματώσει την τεχνολογία ουσιαστικά και επιχειρησιακά στις καθημερινές λειτουργίες της – στη διαχείριση τόσο των δικτύων ύδρευσης όσο των δικτύων αποχέτευσης.

Τα συστήματα GIS της εταιρίας παρέχουν στο προσωπικό της ΕΥΑΘ ΑΕ αδιάλειπτη τεχνική πληροφορία 24 ώρες το εικοσιτετράωρο (https://www.esri.com/esri-news/arcnews/winter16articles/greek-utility-company-operates-24-7-with-mobile-gis), μέσω πρόσβασης στον κεντρικό χαρτογραφικό server της εταιρίας, με τη χρήση smart phones ή tablets, μειώνοντας τον χρόνο ανταπόκρισης, το λειτουργικό κόστος, την όχληση των πολιτών, επιτυγχάνοντας έτσι την αποτελεσματικότερη εξυπηρέτησή τους. Παράλληλα είναι διασυνδεδεμένα με άλλα πληροφοριακά συστήματα της εταιρίας (τηλεφωνικό κέντρο εξυπηρέτησης πελατών – call center), σύστημα εξυπηρέτησης πελατών (ERP), βάση δεδομένων καταναλώσεων, βάση δεδομένων δειγματοληψίας νερού, υδραυλική μοντελοποίηση δικτύων, SCADA κ.α. με απώτερο στόχο τη βελτιστοποίηση των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Οι τεχνολογίες που ενσωματώνει το Τμήμα GIS βασίζονται στην αρχιτεκτονική Map Server και Map Portal, χρησιμοποιώντας σχεσιακή βάση δεδομένων (RDBMS) για την αποθήκευση χωρικών δεδομένων και διασύνδεσή τους με άλλα πληροφοριακά συστήματα, ενώ τεχνολογίες όπως Mobile Mapping, Web Mapping & Desktop GIS πλαισιώνουν τεχνολογικά την χαρτογραφική υποδομή της εταιρίας. Τα χαρτογραφικά λογισμικά που χρησιμοποιεί η ΕΥΑΘ ΑΕ είναι της εταιρίας ESRI.

Συστήματα Αυτοματοποίησης – Τηλε-ελέγχουΣυστήματα Πληροφορικής και Νέων Τεχνολογιών

Συστήματα αυτοματισμού στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων

Σε κάθε εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων η διεργασία ελέγχεται και υλοποιείται από   το σύστημα αυτοματισμού της. Το σύστημα αυτοματισμού αποτελείται από τους τοπικούς πίνακες αυτοματισμού, το κέντρο ελέγχου καθώς και το δίκτυο επικοινωνίας. Οι τοπικοί πίνακες αυτοματισμού περιλαμβάνουν τους προγραμματιζόμενους ελεγκτές (PLCs), μέσω των οποίων γίνεται ο έλεγχος των επιμέρους διεργασιών  σε αυτόματη λειτουργία ή  σε χειροκίνητη λειτουργία είτε τοπικά είτε απομακρυσμένα.  Στο κέντρο ελέγχου υπάρχει το σύστημα τηλεεποπτείας-τηλεελέγχου (SCADA) που περιλαμβάνει ηλεκτρονικό υπολογιστή (SCADA SERVER) από όπου γίνεται η παρακολούθηση τόσο των διεργασιών όσο  και της λειτουργικής κατάστασης του εξοπλισμού και επιπλέον υπάρχει η δυνατότητα του τηλεχειρισμού καθώς και της επεξεργασίας και αρχειοθέτησης των λειτουργικών δεδομένων και  των συναγερμών  της εγκατάστασης. Το δίκτυο επικοινωνίας αφορά τη σύνδεση του τοπικού πίνακα με το κέντρο ελέγχου και μπορεί να είναι μέσω οπτικής ίνας, καλωδίου και ασύρματης επικοινωνίας σε διάφορους τύπους  επικοινωνίας όπως Ethernet, Profibus, ADSL,  Wireless Ethernet ,GPRS. Συνοπτικά σε κάθε εγκατάσταση υπάρχουν τα έξης:

1) Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων Θεσσαλονίκης (ΕΕΛΘ)

Στην  ΕΕΛΘ στους τοπικούς πίνακες αυτοματισμού υπάρχουν οθόνες χειρισμού, όπου γίνεται  επιλογή των λειτουργιών και απεικόνιση των διεργασιών καθώς και χειρισμοί και σημάνσεις  του εξοπλισμού. Στην ΕΕΛΘ σε αρκετές περιπτώσεις η διασύνδεση εξοπλισμού και οργάνων του πεδίου  με το PLC, γίνεται μέσω δικτύου, όπως το Profibus.  Στο κέντρο ελέγχου υπάρχει σύστημα με δυο (2) redundant Servers, σε μορφή Clients-Servers για την εποπτεία και τον έλεγχο. Πλέον στο κέντρο ελέγχου είναι εγκατεστημένος ο Server του προγράμματος συντήρησης καθώς και το ειδικό πρόγραμμα συλλογής και επεξεργασίας των δεδομένων από τους μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας της εγκατάστασης. Ο κορμός του  δικτύου επικοινωνίας αποτελείται από οπτική ίνα σε μορφή δακτυλίου και υπάρχουν επιμέρους συνδέσεις μέσω καλωδίου ή ασύρματης επικοινωνίας.

Στο χώρο της ΕΕΛΘ υπάρχει η Μονάδα Θερμικής Ξήρανσης της ιλύος που έχει το δικό της ανεξάρτητο σύστημα αυτοματισμού. Ο έλεγχος των διεργασιών γίνεται μέσω των τοπικών πινάκων αυτοματισμού με τα PLCs και τις οθόνες χειρισμού. Στο κέντρο ελέγχου υπάρχει σύστημα  SCADA  με δυο (2) redundant Servers σε μορφή Client-Servers, σύστημα CCTV, καθώς και ο τοπικός Server του προγράμματος συντήρησης. Η επικοινωνία υλοποιείται μέσω  οπτικής ίνας και ηλεκτρικής καλωδίωσης.

2) Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων Αίνεια (ΕΕΛΑ)

Στην ΕΕΛΑ οι τοπικοί πίνακες αυτοματισμού της εγκατάστασης περιλαμβάνουν οθόνες χειρισμού, με παρόμοια χαρακτηριστικά με αυτούς της ΕΕΛΘ. Επιπλέον υπάρχουν και τα αντλιοστάσια αποχέτευσης των τουριστικών περιοχών όπου οι τοπικοί πίνακες αυτοματισμού που ελέγχουν τη λειτουργία τους, δεν έχουν οθόνες χειρισμού αλλά επιλογικούς διακόπτες, κομβία και λυχνίες και σε αυτούς υπάρχει η δυνατότητα λειτουργίας του αντλιών μέσω συμβατικού αυτοματισμού σε περίπτωση  βλάβης στο PLC.  Στο κέντρο ελέγχου υπάρχει σύστημα  SCADA  με δυο (2) redundant Servers σε μορφή Client-Servers, σύστημα CCTV, καθώς και ο Server με το πρόγραμμα συντήρησης. Το δίκτυο επικοινωνίας της εγκατάστασης αποτελείται από οπτική ίνα σε μορφή δακτυλίου. Στα αντλιοστάσια οι επικοινωνίες είναι διπλές. Η κύρια επικοινωνία είναι Wireless Ethernet και σε κάποια μέσω ADSL ενώ η εφεδρική επικοινωνία είναι GPRS δηλαδή μέσω κινητής τηλεφωνίας.

3) Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΚΑ)

Στη ΜΚΑ το σύστημα αυτοματισμού περιλαμβάνει τους τοπικούς πίνακες με τα PLCs, το κέντρο ελέγχου με το Scada Server και την μεγάλη οθόνη απεικόνισης καθώς και το δίκτυο επικοινωνίας με το δακτύλιο οπτικής ίνας

Συστήματα Αυτοματισμού και Τηλελέγχου στα Αντλιοστάσια Αποχέτευσης

Σήμερα η ΕΥΑΘ διαχειρίζεται ένα μεγάλο δίκτυο αντλιοστασίων, στα οποία συγκεντρώνονται με βαρύτητα τα λύματα και προωθούνται με την βοήθεια των αντλιών στον Κεντρικό Αποχετευτικό Αγωγό. Ο τηλέλεγχος τους γίνεται μέσω σύγχρονου κέντρου ελέγχου, ενώ τα αντλιοστάσια αποχέτευσης μπορούν να λειτουργήσουν και αυτόνομα. O αυτοματισμός των αντλιοστασίων συνίσταται στο σύστημα τοπικού ελέγχου στα αντλιοστάσια, τον τρόπο επικοινωνίας των αντλιοστασίων με το Κέντρο Ελέγχου και το σύστημα συλλογής καταγραφής και διαχείρισης δεδομένων (SCADA) στο Κέντρο Ελέγχου. Σε κάθε αντλιοστάσιο είναι εγκατεστημένος ηλεκτρικός μεταλλικός πίνακας ο οποίος φέρει τον απαραίτητο ηλεκτρονικό και ηλεκτρολογικό εξοπλισμό που απαιτείται για το έλεγχο των αντλιών όπως, προγραμματιζόμενο λογικό ελεγκτή (PLC), ψηφιακές κάρτες εισόδου-εξόδου, αναλογικές κάρτες εισόδου, τροφοδοτικό, μορφοτροπείς ρεύματος, ρελέ εντολών εξόδου, μονάδα επικοινωνίας (radio data modem). Κάθε αντλιοστάσιο διαθέτει μονάδα επικοινωνίας για την μεταφορά δεδομένων από και προς το κέντρο ελέγχου. Η επικοινωνία στην πλειοψηφία της γίνεται με πομποδέκτες σε συχνότητες των VHF, UHF, και μέσω τεχνολογίας κινητής τηλεφωνίας. Στο Κέντρο Ελέγχου (ΚΕ) υπάρχει το σύστημα SCADA το οποίο επιτρέπει την απεικόνιση της τρέχουσας λειτουργικής κατάστασης των αντλιοστασίων σε μιμικό διάγραμμα, προειδοποιεί για μεταβολές από την επιθυμητή κατάσταση και επιτρέπει τον τηλεχειρισμό των αντλιοστασίων.

Συστήματα Αυτοματισμού και Τηλελέγχου στις Εγκαταστάσεις Ύδρευσης

Σήμερα η ΕΥΑΘ διαχειρίζεται μια πληθώρα εγκαταστάσεων ύδρευσης (41 αντλιοστάσια ύδρευσης, 45 δεξαμενές και 25 ενεργές γεωτρήσεις) για την υδροδότηση της Θεσσαλονίκης τόσο απ’ ευθείας από τις πηγές της Αραβησσού όσο και από τον ποταμό Αλιάκμονα ύστερα από την επεξεργασία του στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Νερού Θεσσαλονίκης. Οι εγκαταστάσεις έχουν γεωγραφική έκταση, από τις πηγές Αραβησσού του Νομού Πέλλας και το φράγμα του Αλιάκμονα στην Αγία Βαρβάρα του Νομού Ημαθίας έως και το ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης.

Για την απαραίτητη τηλεμετρία και τηλεέλεγχο των παραπάνω εγκαταστάσεων λειτουργούν δύο κέντρα ελέγχου με διάφορα συστήματα συλλογής καταγραφής και διαχείρισης δεδομένων (SCADA), ενώ οι εγκαταστάσεις μπορούν να λειτουργήσουν και αυτόνομα μέσα από τον τοπικό αυτοματισμό.

Τα τελευταία χρόνια και στα πλαίσια εκσυγχρονισμού των συστημάτων αυτοματισμού των αντλιοστασίων Ύδρευσης σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε ένα ενιαίο σύστημα τηλεμετρίας – τηλεελέγχου. Το εν λόγω σύστημα μέχρι τώρα περιλαμβάνει 1) τριάντα έναν (31) τοπικούς σταθμούς (Τ.Σ.Ε.), οι οποίοι είναι τοποθετημένοι σε αντλιοστάσια και δεξαμενές, 2) τρείς (3) απομακρυσμένους σταθμούς ελέγχου (Α.Σ.Ε.) και 3) έναν (1) κεντρικό σταθμό ελέγχου (Κ.Σ.Ε.). Επίσης, για λόγους ασφαλείας, σε όλους τους τοπικούς σταθμούς (Τ.Σ.Ε.) έχει σχεδιαστεί και τοποθετηθεί σύστημα ελέγχου πρόσβασης και συναγερμού καθώς επίσης έχουν τοποθετηθεί κάμερες παρακολούθησης.

Όλο το ενιαίο σύστημα τηλεμετρίας έχει αναπτυχθεί σε δίκτυο Ethernet, μέσω VPN- MPLS και με ιδιόκτητο ασύρματο δίκτυο ως επέκταση αυτού. Ως εφεδρική σύνδεση μεταξύ των ΤΣΕ – ΚΣΕ καθώς και μεταξύ των ΤΣΕ ορίζεται η διασύνδεση μέσω δικτύου κινητής τηλεφωνίας (3G router), όπου απαιτείτε. Ο κεντρικός σταθμός ελέγχου (Κ.Σ.Ε.) επικοινωνεί με όλους τους τοπικούς σταθμούς (Τ.Σ.Ε.) και οι τρείς (3) απομακρυσμένοι σταθμοί ελέγχου (Α.Σ.Ε.) με τον κεντρικό ως εξυπηρετητής – πελάτης ( server – client). Επίσης οι Τ.Σ.Ε. επικοινωνούν μεταξύ τους όπου κρίνεται απαραίτητο για την λειτουργία των εγκαταστάσεων (π.χ. αντλιοστάσιο ανάντι με δεξαμενή κατάντι).

Η ΕΥΑΘ έχει δρομολογήσει διαδικασίες μέσω διαγωνισμού για την ανάπτυξη νέου, σύγχρονου SCADA που θα περιλαμβάνει το σύνολο των εγκαταστάσεων ύδρευσης. Το έργο περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό όλων των εγκαταστάσεων ύδρευσης με νέους πίνακες αυτοματισμού με σύγχρονα συστήματα προγραμματιζόμενων λογικών ελεγκτών (PLC) τόσο για τον τοπικό αυτοματισμό όσο και για την απομακρυσμένη εποπτεία και λειτουργία. Επίσης, σε όλους τους τοπικούς σταθμούς (Τ.Σ.Ε.) έχει σχεδιαστεί και θα τοποθετηθεί σύστημα ελέγχου πρόσβασης και συναγερμού. Όλο το ενιαίο σύστημα τηλεμετρίας θα αναπτυχθεί σε δίκτυο Ethernet, μέσω VPN- MPLS. Ως εφεδρική σύνδεση μεταξύ των ΤΣΕ – ΚΣΕ καθώς και μεταξύ των ΤΣΕ ορίζεται η διασύνδεση μέσω δικτύου κινητής τηλεφωνίας (3G router).

Συνδεθείτε στα δίκτυά μας !

Αύξομείωση
Αντίθεση